Khám Phá 5 Di Sản Văn Hóa Nguy Cơ Biến Mất Trên Thế Giới

Giới thiệu về di sản văn hóa

Văn hóa là phần không thể thiếu trong mỗi chuyến đi, từ việc tham quan bảo tàng cho đến khám phá các ngôi đền hay thưởng thức các tiết mục biểu diễn địa phương. Tuy nhiên, không phải tất cả các hoạt động văn hóa đều bền vững như những công trình kiến trúc nổi tiếng, mà nhiều trong số đó đang từng ngày biến mất dưới áp lực hiện đại hóa.

Những truyền thống văn hóa, âm nhạc, nghệ thuật thủ công và điệu nhảy là những yếu tố thiết yếu trong việc thể hiện bản sắc của các cộng đồng. Chúng truyền tải những giá trị văn hóa và kết nối con người với di sản cổ xưa của họ. Đáng tiếc, nhiều bộ môn nghệ thuật truyền thống này hiện đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Những hoạt động văn hóa đang bị đe dọa

Dưới đây là năm di sản văn hóa sống đang nằm trong danh sách cần được bảo tồn gấp gáp của UNESCO, mà bạn có thể tìm hiểu và ủng hộ khi đi du lịch.

1. Lahuta, Albania

Albania đang trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong những năm gần đây, chủ yếu nhờ vào những bãi biển xanh trong ở bờ biển Adriatic. Tuy nhiên, các vùng nông thôn của nước này vẫn còn khá hoang sơ. Nơi đây hiện còn những người nghệ nhân cuối cùng chơi nhạc cụ lahuta — một phần không thể tách rời của văn hóa và di sản Albania nhưng đang dần biến mất.

Lahuta là nhạc cụ có một dây, tạo ra âm thanh réo rắt được dùng để hỗ trợ giọng hát của người chơi, được gọi là lahutar. Âm thanh của nó vọng vào một cái bát được bọc da động vật và trên đỉnh có đầu của một con dê, tượng trưng cho nguồn gốc núi rừng của nó. Nhạc cụ này thường được dùng để đệm cho việc hát những bài thơ sử thi như Këngë Kreshnike (Những Bài Hát của Chiến Binh), mô tả những anh hùng huyền thoại, những sinh vật siêu nhiên, trận chiến và các quy tắc danh dự.

Các sự kiện như Lễ Hội Dân Gian Quốc Gia tại Gjirokastër được tổ chức 5 năm một lần. Nếu bạn có cơ hội, hãy tham gia lễ hội này vào năm 2028 để tìm hiểu thêm về phần văn hóa quan trọng của Albania.

2. Nghệ thuật biểu diễn Reog Ponorogo, Indonesia

Ở Đông Java, văn hóa Reog Ponorogo cũng đang đứng trước nguy cơ biến mất. Đây là một hình thức nghệ thuật biểu diễn truyền thống của cộng đồng Ponorogo, được sử dụng trong các dịp lễ cưới, lễ hội, và thậm chí để xua đuổi vận xui và tà ma. Trong các buổi biểu diễn, các vũ công hóa trang thành những nhân vật hoàng gia, chiến binh và thủ lĩnh để kể về vương quốc Bantarangin và vua của nó.

Đặc điểm nổi bật của màn trình diễn là mặt nạ Dadak Merak, một chiếc mặt nạ khổng lồ giống như đầu hổ, đại diện cho văn hóa và lòng tự hào của cộng đồng Ponorogo. Để trải nghiệm văn hóa độc đáo này, bạn có thể ghé thăm Ponorogo vào dịp lễ hội Grebeg Suro diễn ra vào đầu năm. 

3. Tàu Moliceiro, Bồ Đào Nha

Trước đây, tàu moliceiro rất quan trọng đối với cuộc sống của các cộng đồng quanh vùng đầm lầy Aveiro của Bồ Đào Nha. Chúng được sử dụng để thu hoạch moliço – một loại thực vật thủy sinh dùng làm phân bón. Tuy nhiên, sự ra đời của phân bón nhân tạo rẻ tiền vào những năm 1970 đã khiến nghề xây dựng tàu này dần bị lãng quên.

Những chiếc tàu moliceiro thường được trang trí với các bức tranh màu sắc sặc sỡ và tham gia vào các cuộc thi hàng năm. Ngày nay, mặc dù một số xưởng đóng tàu mở cửa cho du khách tham quan và tìm hiểu về nghề truyền thống này, nhưng không còn nhiều người theo đuổi việc xây dựng và sử dụng tàu moliceiro.

4. Landships, Barbados

Landships ở Barbados là một hình thức vận động văn hóa độc đáo, không phải là nghệ thuật thủ công mà là một phong trào cộng đồng. Trong đó, các thành viên thường tổ chức các buổi họp “dock night” với âm nhạc, điệu nhảy và trang phục kiểu hải quân Anh. Đây không chỉ là một cách để bảo tồn văn hóa mà còn giúp sẻ chia và hỗ trợ những thành viên trong cộng đồng gặp khó khăn.

Thông tin hữu ích cho du khách Việt Nam

Đối với những ai muốn khám phá di sản văn hóa độc đáo này, việc lên kế hoạch trước là rất quan trọng. Hầu hết các hoạt động văn hóa tổ chức theo lịch định kỳ, do đó bạn nên tìm hiểu trước về các lễ hội và sự kiện sẽ diễn ra trong thời gian bạn ghé thăm. Bên cạnh đó, nếu có ý định tham gia vào các biểu diễn hoặc lễ hội, hãy chuẩn bị trang phục phù hợp và tinh thần hòa nhập với văn hóa địa phương.

Khi đến thăm Albania, Indonesia hay Bồ Đào Nha, du khách nên tìm hiểu về visa và các yêu cầu nhập cảnh để có một chuyến đi suôn sẻ. Chi phí cho các hoạt động tham gia vào di sản văn hóa này có thể dao động, nhưng nhìn chung, việc tham gia vào các lễ hội và biểu diễn truyền thống thường có mức phí hợp lý và thậm chí có thể miễn phí.

Đừng quên hỗ trợ các nghệ nhân và cộng đồng địa phương bằng cách mua sản phẩm thủ công hoặc tham gia vào các hoạt động trải nghiệm. Điều này không chỉ giúp bảo tồn văn hóa mà còn giúp bạn có được những trải nghiệm đáng nhớ trên hành trình khám phá bản sắc văn hóa toàn cầu.

Bài viết tham khảo và biên tập từ nguồn: Wanderlust Magazine