Tại Sao Chúng Ta Lo Ngại Bay Nhưng Bỏ Qua Nguy Cơ Tử Vong Trên Đường Bộ?

Nguy Cơ Tử Vong Trong Hành Không So Với Đường Bộ

Khi chuyến bay của Ethiopian Airlines số hiệu 302 gặp nạn vào năm 2019, khiến tất cả 149 hành khách và 8 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, phản ứng của toàn cầu là rất nhanh chóng: máy bay Boeing 737 MAX đã bị cấm bay trên toàn thế giới. Trong khi đó, tại Mỹ, số người chết vì tai nạn giao thông trên hệ thống đường cao tốc đạt cùng con số 157 chỉ sau mỗi 24 ngày, nhưng chúng ta lại không dành nhiều sự chú ý cho điều này. Điều này nói lên điều gì về cách chúng ta đánh giá rủi ro?

Tại Sao Chúng Ta Lo Sợ Bay

Bài viết của Craig Fuller trên New York Times đã chỉ ra rằng ngành vận tải đường bộ, đặc biệt là xe tải, là nguyên nhân gây ra cái chết của hàng ngàn người mỗi năm trên các con đường Mỹ. Mỗi năm có khoảng 5.000 người chết trong các vụ tai nạn liên quan đến xe tải lớn, con số này đang không ngừng tăng lên. Tuy nhiên, điều này dường như không hề gây chú ý cho công chúng. Bạn có bao giờ lo sợ rằng mình sẽ bị một chiếc xe tải đâm trên đường cao tốc không? Cá nhân tôi thì chưa từng nghĩ đến điều đó.

Đánh Giá Rủi Ro Vốn Tồi Tệ

Hành không hiện nay vẫn được coi là cực kỳ an toàn. Ngành hàng không thương mại đã đạt được cấp độ an toàn mà trước đây không thể tưởng tượng nổi. Nhưng mỗi khi xảy ra sự cố, ngay cả những tình huống nhỏ, nó lại trở thành tiêu điểm tin tức. Hầu hết các vụ tai nạn thảm khốc đều tạo ra ảnh hưởng lớn và định hình nhận thức của công chúng trong nhiều năm. Trong khi đó, hàng ngàn người vẫn chết trên đường cao tốc mỗi năm, thường là do những vụ tai nạn có thể ngăn chặn được do mệt mỏi, đào tạo kém hoặc những chính sách ưu tiên hiệu suất hơn là an toàn.

Động Lực Của Ngành Giao Thông

Ngành vận tải đường bộ được xây dựng dựa trên hiệu quả. Các tài xế thường được trả tiền theo quãng đường đi được thay vì thời gian làm việc. Điều này tạo áp lực và tạo ra động lực có thể làm giảm độ an toàn theo thời gian. Ngược lại, ngành hàng không dựa trên sự dự phòng và giảm thiểu rủi ro. Các phi công không được trả thêm tiền nếu họ rút ngắn quy trình an toàn (ít nhất là tôi hy vọng như vậy!). Các hãng hàng không không có được phần thưởng khi rút ngắn thời gian bay bằng cách hy sinh an toàn.

Những Điều Chúng Ta Thường Lo Lắng

Chúng ta lo sợ việc bay vì cảm giác không kiểm soát được. Nhưng ngược lại, chúng ta cảm thấy lái xe là điều bình thường và chúng ta đang kiểm soát. Tuy nhiên, những con số lại cho thấy câu chuyện khác. Rủi ro mà chúng ta chấp nhận mỗi ngày trên đường lớn hơn nhiều so với rủi ro mà chúng ta sợ trong không gian. Nếu chúng ta không bắt đầu đánh giá rủi ro một cách hợp lý hơn, chúng ta sẽ tiếp tục phản ứng thái quá với những sự kiện hiếm gặp và có thể phản ứng không đủ với những vấn đề thường gặp.

Kết Luận

Những rủi ro lớn nhất thường là những điều mà chúng ta bình thường hóa. Trong ngành hàng không, chúng ta luôn ám ảnh về an toàn và yêu cầu sự hoàn hảo. Tuy nhiên, trong các lĩnh vực vận chuyển khác, có thể chúng ta đang chấp nhận quá nhiều rủi ro hơn mức cần thiết. Con người nói chung không giỏi trong việc đánh giá rủi ro và cho đến khi điều đó thay đổi, chúng ta sẽ tiếp tục lo sợ những điều sai lầm.

Bài viết tham khảo và biên tập từ nguồn: Live and Let's Fly